Leefstijladviezen

Als je zwanger wilt worden of als je zwanger bent, is het belangrijk om goed op gezonde en gevarieerde voeding te letten. Als aanstaande moeder is dat belangrijk omdat je zo meer energie behoudt tijdens de zwangerschap. Daarbij kan je ook krachtiger aan je bevalling beginnen en je herstelt vlotter na de bevalling. Voor je baby is een gezonde voeding belangrijk omdat het via het lichaam van de moeder alle benodigde voedingsstoffen krijgt.

Gezonde Voeding

Tijdens een zwangerschap kom je gemiddeld 10-15 kg aan. Lijnen direct voorafgaand en tijdens de zwangerschap wordt afgeraden.

Tips

• Drink minimaal 1,5 l vocht per dag. Vermijd drankjes die teveel suiker bevatten (fruitsappen ed.) en teveel cafeïne houdende drankjes. Drink geen energydrinks en gebruik geen alcohol tijdens de zwangerschap en periode dat je borstvoeding geeft of tijdens het zwanger willen worden.
• Eet vezelrijk (volkorenproducten, fruit (max 2 stuks per dag), rauwkost, peulvruchten, granen en noten).
• Eet voldoende verse groenten.
• Neem voldoende calcium- en ijzerrijke voeding.
• Zorg voor voldoende gezonde vetten (olijfolie, kokosolie, notenolie, boter).
• Eet regelmatig kleinere porties om je suikerspiegel constanter te houden.
• Matig zoveel mogelijk met suikers (snoep, chocola, koekjes). Dit heeft een positieve invloed op je suikerregulatie en bevordert je energielevel.

Vitamines

Foliumzuur

Vanaf het moment dat je zwanger wilt worden, raden we je aan dagelijks 0,4-0,5mg foliumzuur te slikken tot en met de 10^e zwangerschapsweek. Deze dosis vermindert de kans op een baby met een neuraalbuisdefect, ook wel ‘open ruggetje’ genoemd. Tevens bevordert deze vitamine de opname van ijzer.

Calcium

De gezondheidsraad adviseert zwangere vrouwen dagelijks 1 gram calcium te consumeren en/of suppleren. Nieuw onderzoek toont aan dat zwangere vrouwen die dagelijks 1000mg calcium binnen krijgen vanaf de 12^e week, het risico op zwangerschapsvergiftiging met 55% kunnen verlagen en het risico op vroeggeboorte met 25%. Zwangerschapsvergiftiging is een complicatie die de zwangerschap kan ontregelen. Bij zwangerschapsvergiftiging staat een hoge bloeddruk op de voorgrond. Op de calcium-checker kun je gemakkelijk zien hoeveel calcium je dagelijks met je normale voeding binnenkrijgt. Zo weet je of je nog een extra calcium-voedingssupplement nodig hebt.

Vitamine A

Producten waarin vitamine A zit mogen in de zwangerschap maar in beperkte mate gegeten worden. Dit zijn met name leverproducten, zoals gebakken lever, paté of leverworst.

Vitamine D

Zwangere vrouwen hebben extra behoefte aan vitamine D. Deze vitamine wordt aangemaakt in de huid onder invloed van zonlicht. Het zit bijvoorbeeld in boter en margarine. Dagelijks heb je 10mgr nodig. Deze vitamine zorgt er ook voor dat het calcium en fosfor beter door het lichaam wordt opgenomen. Vitamine D is belangrijk voor de botopbouw en aanleg van tanden en kiezen van de baby, maar ook van de zwangere.

Vitaminepreparaten

Met een goede en gevarieerde voeding is het niet nodig extra vitaminepreparaten te slikken. Uitzondering hierop zijn foliumzuur, vitamine D en calcium. Mocht je toch de behoefte hebben aan meer, let er dan wel op dat je een vitaminepreparaat neemt speciaal voor de zwangere vrouw. Hier zullen dan niet te hoge concentraties vitamine A in zitten.

Roken, alcohol en drugs

Roken, alcohol en drugs zijn schadelijk voor de ongeboren baby. Op het moment dat je zwanger wenst te worden is het verstandig hiermee te stoppen. Je hebt meer kan op verminderde vruchtbaarheid en miskramen komen vaker voor. De baby’s die geboren worden zijn vaker te vroeg en hebben een lager geboortegewicht. Ook komen vaker aangeboren afwijkingen voor als een lip en/of gehemeltespleet (schisis) of klompvoetjes. Ook is er een groter risico op wiegendood.

Klik hier voor informatie: www.rookvrijallebei.nl, rookvrije generatie STIVORO, alcohol en zwangerschap

Infectieziekten

Toxoplasmose

Om een infectie met toxoplasmose te voorkomen raden we je aan geen rauw/rood vlees te eten. Denk aan het eten van rode biefstuk, carpaccio, filet americain en rosbief. Als je het vlees goed doorbakt of eerst invriest maak je de parasiet onschadelijk.

Je kan het ook oplopen doordat je in contact komt met kattenontlasting. Verschoon daarom niet zelf de kattenbak of draag handschoenen. Draag bij het tuinieren deze ook en was je handen grondig na afloop. Verder is het belangrijk groente en fruit goed te wassen.

Listeria

Een listeria infectie kan je voorkomen door voedsel goed te verhitten en geen kazen te eten die van rauwe, niet gepasteuriseerde melk zijn gemaakt. Dit zijn vaak Franse zachte kazen, met op de verpakking de vermelding ‘ au lait cru’ of sommige boerenkazen. Let op: zachte kazen gemaakt van gepasteuriseerde melk vormen geen gevaar, mits deze niet te lang in de koelkast hebben gelegen. Om een listeria besmetting door de vis te voorkomen raden wij aan voorverpakte gerookte vis door en door te verhitten en dus niet rauw te eten.

CMV

Jonge moeders en zwangere vrouwen die veel in contact komen met kleine kinderen lopen het risico op besmetting met het CMV (cytomegalievirus). CMV komt voor in urine, bloed, speeksel, moedermelk en tranen. Om het risico op besmetting te verkleinen is het belangrijk om regelmatig goed je handen te wassen met zeep. Met name na het verschonen van luiers. Om contact met speeksel te verkleinen laat peuters van het eigen bordje met eigen bestek eten.

Vijfde ziekte (Parvo virus)

Zwangere vrouwen die werkzaam zijn op peuterspeelzalen, kinderdagverblijven of in ziekenhuizen kunnen de vijfde ziekte oplopen (Parvovirus B19). Veel vrouwen hebben deze ziekte als kind al doorgemaakt en zijn levenslang beschermd. De verloskundige kan dit onderzoeken met een bloedonderzoek. Heb je geen antistoffen tegen de vijfde ziekte en kom je met je werk in aanraking met kinderen met de vijfde ziekte dan is het verstandig de werkplek te mijden en de mogelijkheden voor vervangend werk te bekijken.

Waterpokken

De verloskundige zal in het begin van de zwangerschap vragen of je ooit de waterpokken hebt gehad. Als je ooit dit virus hebt doorgemaakt ben je levenslang beschermd. Ook hier kunnen we in de zwangerschap onderzoeken met een bloedonderzoek of je dit virus ooit eerder hebt doorgemaakt.

Vaccinaties tijdens de zwangerschap

Kinkhoest (22 weken prik)

Kinkhoest is voor baby’s een ernstige ziekte. Je kunt je baby tegen kinkhoest beschermen door jezelf te laten vaccineren tijdens de zwangerschap. Dit kan vanaf de 22^e week. De vaccinatie zit in het Rijksvaccinatieprogramma en wordt daarom vergoed.  Na de vaccinatie maak je antistoffen aan. Deze gaan via de placenta naar je ongeboren baby. Je baby heeft dan voldoende antistoffen voor de eerste maanden van zijn leven. Totdat ie zelf een vaccinatie krijgt. De vaccinatie beschermt niet alleen je baby maar ook jezelf. Nog een voordeel: als jij je laat vaccineren, heeft je baby zelf straks 1 vaccinatie minder nodig. Je baby krijgt de eerste vaccinatie dan bij 3 maanden in plaats van bij 2 maanden.

Voor meer informatie: Bescherm je baby tegen kinkhoest.

Om de vaccinatie te halen maak je zelf een afspraak online met het consultatiebureau. Je krijgt dan ook meteen uitleg over de vaccinaties die je baby later krijgt aangeboden vanuit het Rijksvaccinatieprogramma. Je kan een afspraak maken via de site van de GGD Noord-Limburg.

Het landelijk advies voor zwangeren is je tevens te laten vaccineren tegen griep en het coronavirus.

Download hier de folder van het RIVM.

Sporten

Aan het begin van de zwangerschap kun je gewoon blijven sporten. Regelmatige lichaamsbeweging is juist goed, je conditie blijft op peil en spieren blijven stevig. Daarbij zorgt lichaamsbeweging dat je minder snel last krijgt van aambeien, spataderen en obstipatie. Houd er rekening mee dat sporten in het eerste trimester je lastiger gemaakt wordt door hormonale veranderingen. Denk aan misselijkheid en moeheid.

Als je verder bent in je zwangerschap, kan het nodig zijn rustiger aan te doen. Je bent vatbaarder voor blessures. Gevaarlijke sporten kun je beter niet beoefenen als je zwanger bent, bijvoorbeeld paardrijden, turnen, gevechtsporten of skiën. Duursporten zoals marathonlopen zijn ook niet goed voor zwangere vrouwen. Als je zwanger bent mag je niet (diepzee)duiken.

Zwemmen en fietsen kan je je hele zwangerschap blijven doen, je lichaam wordt hierbij ondersteund. Ook wandelen is prima.

Werken

Je werksituatie kan invloed hebben op je zwangerschap of zelfs schadelijk zijn. Daarom is het belangrijk dit ook met de verloskundige te bespreken. Hoe ga je om met die invloed en als die schadelijk is, hoe kan je die dan het beste beperken? De volgende factoren hebben een (schadelijke) invloed; werken met chemische stoffen, lichamelijk zwaar werk, stress, onregelmatige werktijden, infectiegevaar, de invloed van fysische factoren zoals bijv. lawaai.

Zie ook Veilig in verwachting en de Risico’s op het werk brochure van het KNOV.

Verlof

Zwangere werkneemsters hebben recht op zwangerschapsverlof. Het zwangerschapsverlof duurt 16 weken. Vaders (en tweede moeders) hebben vanaf 2019 5 dagen bevallingsverlof (2 dagen betaald en 3 dagen onbetaald verlof). Daarna hebben ze vanaf 1 juli 2020 recht op 5 weken betaald verlof. Samen zijn dat 6 weken, waarvan de werkgever de eerste werkweek 100% van het loon betaalt. Het UWV neemt voor 70% het loon van de andere 5 weken voor zijn rekening.

Informatie van het Rijk over deze verlofregels vind je bij Rijksoverheid.

Meer informatie?