Nu je zwanger bent zullen wij je tot aan de bevalling regelmatig op de praktijk zien voor een controle. We hebben aandacht voor de groei van de baby, de gezondheid van jou als zwangere en begeleiden jou en de aanstaande vader naar de komst van de kleine. Ben je ergens ongerust over dan kun je ons altijd bellen.
Spreekuur
Eerste controle
Rond de 8e week van de zwangerschap plannen we de eerste controle. Bij een termijn van 8 weken verwacht je een kindje met hartactie in de baarmoeder te kunnen zien. Je kan bij deze zwangerschapsduur dan met grote zekerheid aannemen dat het een goede zwangerschap is. Tijdens deze eerste controle maken we vanzelfsprekend een inwendige (vaginale) echo, maken we je dossier aan geven we indien gewenst uitleg over onderzoeken die in de zwangerschap uitgevoerd kunnen worden. Hierbij wordt het ongeboren kind onderzocht op een aantal afwijkingen en aandoeningen. (zie kopje prenatale screening)
We vragen je om voor de eerste controle je legitimatiebewijs mee te nemen.
Tweede controle
Tijdens de tweede controle, welke bij voorkeur 10-11 weken zal plaatsvinden, starten we opnieuw met een echo: de termijnecho. Aan de hand hiervan kunnen we vertellen wanneer de uitgerekende datum zal zijn. Tijdens dit consult (intake), wordt er veel informatie gevraagd en gegeven. Het is daarom belangrijk dat je partner er ook bij is. Mocht dat niet mogelijk zijn, neem dan iemand anders mee. We vragen naar je huidige gezondheid, je medisch verleden, leefgewoontes, de gezondheid van je partner en het verloop van eventuele eerdere zwangerschappen en bevallingen. We willen ook graag weten of er aangeboren afwijkingen voorkomen in je familie of in die van je partner. Vervolgens bekijken we of er punten zijn die extra aandacht verdienen tijdens de zwangerschap, bevalling of kraamperiode. Na de intake bespreken we alle verzamelde gegevens met de gynaecologen in het ziekenhuis van jouw keuze tijdens een GIB (gezamenlijke intake bespreking). Zo kunnen we in overleg met hen de beste zorg voor jou en de baby afspreken.
Om de uitgerekende datum en de zwangerschapsduur te berekenen is het belangrijk dat je de eerste dag van de laatste menstruatie weet. Ook de datum van de zwangerschapstest kan van belang zijn. Uiteindelijk bepaalt de termijnecho de definitieve uitgerekende datum.
Tijdens deze intake controleren we verder je bloeddruk en gewicht. Aan het einde van de afspraak krijg je formulieren mee om bloed te laten afnemen voor een algemeen bloedonderzoek. Het bloed wordt onderzocht op de bloedgroep, rhesusfactor, irregulaire antistoffen, ijzergehalte, glucose, hepatitis B, HIV en syphilis. Meer informatie over het bloedonderzoek lees je in de brochure ‘Zwanger! Algemene informatie’ die je krijgt uitgereikt bij het eerste gesprek.
Vervolgcontroles
Na de intake kom je regelmatig op controle op de praktijk in Horst of Wanssum. De frequentie loopt op. In het begin kom je om de 4 weken, later iedere 3 of 2 weken en in de laatste maand kom je iedere week. We controleren dan de groei van de baby en in de laatste maanden ook hoe de baby ligt. Vanaf 12 weken zwangerschap kunnen we met de doptone naar de hartslag van de baby luisteren.
We maken niet iedere controle standaard een echo, maar wel altijd als dat wij inschatten dat dat nodig is. Je leest daarover meer bij echo’s. Ook controleren wij iedere controle je bloeddruk en gewicht. Urine en bloedsuiker controleren we alleen als daar aanleiding voor is. Het ijzergehalte bepalen we na de eerste controle en nogmaals bij 30 weken, en vaker indien nodig.
Op diverse momenten in de zwangerschap bespreken we verschillende onderwerpen. We geven je bijvoorbeeld in het begin van de zwangerschap leefadviezen, rond de 20 weken bespreken we de voeding die je wil geven , zodat je nog ruim de tijd hebt om je voor te bereiden (bv met de borstvoeding cursus die een lactatiekundige bij ons in de praktijk geeft). De (plaats van) bevalling, de voorbereiding op de bevalling en pijnstilling tijdens de bevalling komen in een later stadium aan bod (meestal rond 30 weken en rond 36 weken). Aarzel niet om vragen te stellen over deze (of andere) onderwerpen. Daar zijn we voor.
Mocht je om de een of andere reden in de zwangerschap rechtstreeks door de huisarts verwezen worden naar een ziekenhuis, laat je dan verwijzen naar het ziekenhuis waar je uiteindelijk ook heen zou gaan voor de bevalling. De reden hiervan is dat het voor de continuïteit van de zorg rondom jouw zwangerschap duidelijker is als al je gegevens in het zelfde ziekenhuis zijn.
Prenatale screening
Tijdens de zwangerschap krijg je meer informatie over verschillende onderzoeken die mogelijk zijn. De drie onderzoeken waar het om gaat zijn de NIPT, 13 weken echo en de 20 weken echo. Het doel is het opsporen van afwijkingen bij het ongeboren kind. De onderzoeken zijn vrijwillig en kosteloos. Uiteindelijk bepalen jullie wel of niet voor het doen van onderzoek en alle keuzes zijn prima.
Met de NIPT wordt bloed van de moeder onderzocht op de aanwezigheid van chromosomen van de placenta van de baby. Deze chromosomen zijn meestal identiek aan die van de baby zelf. Afwijkingen op chromosoom 13, 18 en 21 (Syndroom van Down) kunnen met deze bloedtest opgespoord worden. De NIPT is gratis. Het is mogelijk de NIPT vanaf 10 weken te laten verrichten. Het is als bloedonderzoek met een buisje extra te bepalen als je het routine bloedonderzoek laat uitvoeren. Voor elk bloedonderzoek is een afspraak nodig. Bel 077-3205555 of kijk voor meer informatie op mijnviecuri.nl.
Meer informatie over NIPT op: pns.nl/nipt
De 13-weken echo (ETSEO) is een medische echo tussen de 12+3 en 14+3 weken waarbij gekeken wordt of de baby mogelijk lichamelijke afwijkingen heeft die al vroeg zichtbaar zijn. Op dit moment kun je alleen kiezen voor de 13 wekenecho als je meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS-studie. Deze studie onderzoekt de voor- en nadelen van de 13 wekenecho. De echo wordt volledig vergoed door je verzekering. Meer informatie op: pns.nl/13-wekenecho.
De 20-weken echo (SEO) is een uitgebreide medische echo tussen de 19 en 21 weken waarbij gekeken wordt of baby mogelijk aangeboren afwijkingen heeft. Gelukkig komt dit maar weinig voor, de meeste kinderen worden gezond geboren. Voorbeelden van lichamelijke afwijkingen zijn een open rug, open schedel, waterhoofd, hartafwijkingen, gat in de buikwand, afwijking van de nieren of afwijking van de botten. Soms zijn er afwijkingen zichtbaar die kunnen wijzen op een chromosoomafwijking. Zijn er afwijkingen te zien op de echo dan bespreekt de echoscopiste dit direct met jou en je partner. Het onderzoek duurt ongeveer 40 minuten. De zorgverzekering vergoedt dit onderzoek volledig. Meer informatie op: pns.nl/20-wekenecho.
Let op: niet alle aandoeningen (kunnen) worden onderzocht. Als uit prenatale screening blijkt dat de kans klein is dat je kindje Downsyndroom of een lichamelijke afwijking heeft, is dit toch niet uitgesloten. Ook kan het een andere aandoening hebben, die niet wordt ontdekt. De voor je belangrijkste vraag: ‘Is mijn kindje gezond?’ kan met de nu beschikbare testen nooit met volledige zekerheid worden beantwoord.
De onderzoeken kunnen je misschien geruststellen over de gezondheid van je kindje. Maar ze kunnen je juist ook ongerust maken, en je voor moeilijke keuzes stellen. Je bepaalt zelf of je de onderzoeken wilt en of je daarna eventueel nog vervolgonderzoek wilt laten doen. Het vervolgonderzoek zal meestal uit meerdere echo’s bestaan maar kan ook een vruchtwaterpunctie of een vlokkentest betekenen. Dit zijn, in tegenstelling tot de NIPT, 13- en 20-weken echo, risicovolle onderzoeken waarbij de kans op een miskraam ongeveer 0,1-0,2% is. Je kunt op elk moment stoppen met het onderzoek. Maar: eenmaal begonnen aan deze tests is het moeilijk stoppen, als de tests aangeven dat er een verhoogd risico zou zijn. Veel mensen ervaren het vervolgtraject als fysiek en psychisch belastend.
Bij de eerste afspraak zullen we met je bespreken of je meer informatie wenst over de bovengenoemde onderzoeken. Als dit het geval is geven we je uitgebreide mondelinge toelichting. Dit is belangrijk en vereist om een goede keuze te kunnen maken. Verder ontvang je een aantal folders waarin alles nogmaals duidelijk staat uitgelegd zodat je thuis kunt beslissen of je onderzoeken wilt doen. Bij de tweede controle kun je dit dan kenbaar maken. Wij regelen de aanvragen voor deze onderzoeken voor je.
De 13- en de 20-weken echo vinden plaats in het Centrum Verloskundig Onderzoek Noord-Limburg (CVONL te Venlo, www.echocentrumnoordlimburg.nl). Dit centrum is een samenwerking tussen de 5 verloskundige praktijken in Noord-Limburg en gevestigd in het Geboortecentrum te Venlo op laag 3. Een assistente neemt contact met je op voor afspraak nadat je bent verwezen door de verloskundige. De NIPT is als bloedonderzoek met een buisje extra te bepalen als je het routine bloedonderzoek laat uitvoeren op route 11 (bloedafname) in VieCuri. Ook kun je hiervoor terecht in Viecuri Venray en in ”t Zorghoes’ in Horst (priklaboratorium Viecuri begane grond). Al het bloedonderzoek is op afspraak.
De uitslag
Binnen 10-14 werkdagen krijg je de uitslag van de NIPT. Bij geen gevonden aanwijzing voor een afwijking sturen we je een mail dat de uitslag binnen is. Indien er wel een aanwijzing is voor een afwijking dan word je door ons of door de klinisch geneticus gebeld. De NIPT is een screeningstest en geen diagnostische test. Deze geeft dan ook geen 100% zekerheid. Is de uitslag niet-afwijkend, dan is de kans erg klein (1 op 1000) dat er toch sprake is van een chromosoomafwijking.
Echo's in de praktijk
Standaard echo's
Vitaliteitsecho
De vitaliteitsecho wordt gemaakt rond 8 weken zwangerschap. We maken deze echo om te bevestigen dat er sprake is van een intacte zwangerschap. We kijken of het hartje klopt, of het gaat om een eenling- of een meerlingzwangerschap en of de zwangerschap in de baarmoeder zit. Het is een inwendige (vaginale) echo omdat de zwangerschap nog te jong is om uitwendig goed te kunnen beoordelen. De kans op een miskraam is klein op het moment dat er een kloppend hartje wordt gezien, maar er kan nooit garantie worden gegeven dat er geen miskraam meer kan optreden.
Indien je moeite hebt met het maken van een inwendige echo geef het dan aan de assistente door bij het maken van de eerste afspraak zodat we er rekening mee kunnen houden.
Termijnecho
De termijnecho wordt gemaakt bij 10-11 weken zwangerschap. De verloskundige
maakt deze echo om nogmaals te bevestigen dat er een hartje klopt en om de
precieze termijn met uitgerekende datum te bepalen.
De echo wordt meestal uitwendig gemaakt, maar bij onvoldoende beeldkwaliteit moet er alsnog inwendig worden gekeken. Onze praktijk werkt op basis van het landelijke dateringsprotocol. Voorheen werd de uitgerekende datum gebaseerd op de eerste dag van de laatste menstruatie, maar nu wordt de uitgerekende datum gebaseerd op de meting van deze echo. Vandaar dat goede beeldkwaliteit van belang is.
Echo's op indicatie
Bloedverlies
Het verliezen van bloed in de eerste weken van de zwangerschap zorgt altijd voor ongerustheid. Ook als je nog niet voor de intake geweest bent, of je nog niet hebt aangemeld maar wel bloedverlies hebt, kun je bellen en dan zullen we vrijwel altijd een echo ter controle maken. Hierbij moet wel aangetekend worden dat als je minder dan 6 weken zwanger bent, de echo geen zekerheid kan bieden over het wel of niet intact zijn van de zwangerschap, omdat er dan nog geen hartactie is. Het is dan beter om nog een of twee weken te wachten. Bloedverlies heeft gelukkig lang niet altijd met een miskraam te maken.
Groeiecho
Een groeiecho wordt gemaakt wanneer er door een van ons, of door andere factoren verdenking is op groeivertraging of juist te ruime groei. Ook indien er sprake is van een verhoogd BMI voeren we deze standaard uit. Deze uitwendige echo kan vanaf 28 tot 36 weken zwangerschap gemaakt worden. We maken deze echo om de groei van jullie kindje te meten en om te beoordelen of er voldoende vruchtwater aanwezig is. Een groeiecho gebeurt alleen op indicatie en niet standaard.
Liggingsecho
Bij iedere zwangere zullen we rond 34-35 weken zwangerschap een echo maken ter bevestiging van de ligging. Op die manier ontdekken we tijdig een stuit- of dwarsligging. Als er sprake is van een afwijkende ligging zullen we jullie informatie geven over een ‘uitwendige versie’, oftewel een draaipoging, die je dan kunt laten doen in het ziekenhuis.
Pretecho
Voor pretecho’s als een geslachtsbepaling of 3D-echo kun je terecht bij: www.echocentrumnoordlimburg.nl.
Gezond zwanger
Voor heldere informatie over af te raden of juist gewenste voeding tijdens de zwangerschap kun je de ZwangerHap app van het Voedingscentrum hieronder downloaden:
Download in de App Store
Download in de Play Store
Neem een kijkje op onze pagina met leefstijladviezen om meer te weten te komen over gezond zwanger zijn.
Centering Zwangerschap
Wist je dat je bij ons op de praktijk kunt kiezen om mee te doen met Centering Zwangerschap in plaats van de reguliere zorg te ontvangen? Als jij graag goed voorbereid bent en wilt weten wat je allemaal kunt verwachten tijdens de zwangerschap, de bevalling en het kraambed dan is Centering Zwangerschap zeker iets voor jou.
Tijdens deze vorm van zwangerschapscontroles is er meer tijd en aandacht dan wanneer je kiest voor de reguliere zorg. De informatie die gegeven wordt is ook veel uitgebreider en er worden onderwerpen besproken die normaal niet zo snel aan bod komen. Daarnaast wisselen zwangeren die rond dezelfde datum zijn uitgerekend hun ervaringen met elkaar uit. Ze stellen vragen en praten uitgebreid over zwangerschap, gezondheid, leefstijl, de bevalling en de babytijd. Er is ook altijd een verloskundige van onze praktijk aanwezig die de Centering bijeenkomsten begeleid samen met een buddy, in ons geval de praktijkassistente. Tijdens de eerste controle zullen we je hier meer over vertellen.
Nu al nieuwsgierig geworden? Check dan snel de onderstaande link voor meer informatie: www.centeringzorg.nl of bekijk onze eigen Centering Zwangerschap folder hieronder.